Apartman Yangın Tüpü Yönetmeliği

Apartman Yangın Tüpü Yönetmeliği

Apartman yangın tüpü yönetmeliği, apartman ve site ortak alanlarında yangın söndürme cihazlarının hangi tipte seçileceğini, kaç adet bulundurulacağını, nereye yerleştirileceğini, nasıl işaretleneceğini ve bakımının nasıl yapılacağını belirleyen önemli bir yangın güvenliği konusudur. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında taşınabilir söndürme cihazları; binadaki risklere, kullanım alanına, yapı inşaat alanına, ulaşım mesafesine ve bakım standardına göre değerlendirilir. Yangın Güvenlik Sistemleri olarak apartmanlarda yangın tüpü planlamasını yalnızca “her kata bir tüp koyalım” mantığıyla değil; kat alanı, kaçış yolu, otopark, tesisat dairesi, kazan dairesi, elektrik pano alanı, yangın dolabı konumu ve bina yönetimi sorumluluğu ile birlikte ele alıyoruz.

Apartmanda yangın tüpü bulundurmak zorunlu mu?

Apartmanlarda yangın tüpü bulundurulması, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’teki taşınabilir söndürme cihazları hükümleriyle değerlendirilir. Yönetmelik, yangın söndürme cihazlarının tipinin ve sayısının mekânda bulunan risklere göre belirlenmesi gerektiğini açıklar. Bu nedenle apartmanlarda yangın tüpü konusu tek bir sabit adet üzerinden değil, ortak alanların büyüklüğü ve risk durumu üzerinden ele alınmalıdır.

Apartman yangın tüpü yönetmenliği gereğince yangın tüpü genellikle şu alanlarda değerlendirilir:

• Kat holleri
• Merdiven sahanlıkları
• Bina girişleri
• Kapalı otoparklar
• Elektrik pano alanları
• Kazan daireleri
• Tesisat odaları
• Sığınak veya depo alanları
• Site yönetim odaları
• Ortak kullanım sosyal alanları

Yangın Güvenlik Sistemleri, apartman yangın tüpü değerlendirmesinde önce binanın hangi alanlarında yangın riski bulunduğunu belirler. Çünkü konut katlarındaki ortak hol ile kapalı otopark veya kazan dairesi aynı risk düzeyinde değildir.

Apartman yangın tüpü sayısı nasıl hesaplanır?

Apartman yangın tüpü sayısı, yönetmelikteki risk sınıfı ve alan hesabı dikkate alınarak belirlenir. Taşınabilir söndürme cihazları için temel hesap, düşük tehlike sınıfında her 500 m² için 1 adet; orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² için 1 adet uygun tipte 6 kg’lık yangın söndürme cihazı bulundurulması yönündedir.

Apartmanlar genellikle konut kullanımına sahip olsa da bina içinde otopark, kazan dairesi, elektrik odası, depo veya ticari alan varsa bu bölümler ayrıca değerlendirilmelidir. Bu yüzden “apartman kaç katlı?” sorusu tek başına yeterli değildir.

Doğru sayı için toplam inşaat alanı, ortak alan dağılımı ve özel riskli bölümler birlikte incelenmelidir.

Her kata bir yangın tüpü yeterli midir?

Her kata bir yangın tüpü koymak bazı apartmanlarda yeterli olabilir, bazı apartmanlarda ise yetersiz kalabilir. Çünkü yönetmelik mantığı yalnızca kat sayısına göre değil, ulaşım mesafesi ve risk alanı üzerinden çalışır. Söndürme cihazlarına ulaşma mesafesi en fazla 25 m olmalıdır.

Örneğin kısa koridorlu küçük bir apartmanda her katta uygun konumlandırılmış bir yangın tüpü pratik bir çözüm olabilir. Ancak uzun koridorlu, iki bloklu, geniş kat hollü veya birden fazla merdiven çekirdeği bulunan apartmanlarda her kata bir cihaz yeterli olmayabilir.

Şu durumlarda ilave yangın tüpü gerekebilir:

• Kat koridoru çok uzunsa
• Kat içinde iki ayrı yönlü kullanım varsa
• Bloklar birbirinden ayrılmışsa
• Otopark katı genişse
• Elektrik pano odası ayrı konumdaysa
• Kazan dairesi ana geçişten uzaksa
• Depo veya sığınak alanı varsa
• Yangın tüpüne ulaşım 25 m’yi aşıyorsa

Yangın Güvenlik Sistemleri, bu noktada apartman planını yerinde görerek yangın tüpünün gerçekten ulaşılabilir olup olmadığını değerlendirir.

Apartman yangın tüpü nereye konulmalıdır?

Apartman yangın tüpleri, geçiş boşluklarının yakınına, kolay görülebilecek ve kolay erişilebilecek noktalara yerleştirilmelidir. Yönetmelik, söndürme cihazlarının dışarıya doğru, dengeli dağıtılarak ve görülebilecek şekilde işaretlenerek konumlandırılması gerektiğini belirtir.

Apartmanda doğru yerleşim için uygun noktalar şunlardır:

• Bina girişine yakın ortak alanlar
• Kat holleri
• Merdiven sahanlıkları
• Yangın dolabı içi veya yakını
• Kapalı otopark yaya çıkışlarına yakın alanlar
• Elektrik pano odası dışı
• Kazan dairesi giriş çevresi
• Sığınak ve depo girişleri
• Site yönetim alanı
• Sosyal tesis girişleri

Yanlış yerleşim örnekleri:

• Kapı arkası
• Kilitli dolap içi
• Derin duvar girintisi
• Isıtma cihazı yanı
• Kombi veya kazan yakını
• Kolilerin arkasında kalan alan
• Araç parkının arkasında görünmeyen nokta
• Merdiven altında saklama alanı
• Yönetici odasında kilitli şekilde tutulan cihaz

Yangın tüpü, ihtiyaç anında birkaç saniye içinde fark edilip alınabilecek yerde olmalıdır.

Apartman yangın tüpüne ulaşma mesafesi kaç metre olmalıdır?

Apartman yangın tüpüne ulaşma mesafesi en fazla 25 m olmalıdır. Bu mesafe, yangın tüpünün binada herhangi bir yerde bulunmasının yeterli olmadığını gösterir. Tüp görünür olmalı, erişilebilir olmalı ve yangın anında kullanıcıyı gereksiz mesafe yürümeye zorlamamalıdır.

25 m mesafe değerlendirilirken şu noktalar önemlidir:

Yangın Güvenlik Sistemleri, apartmanlarda 25 m ulaşım mesafesini yalnızca metreyle değil, gerçek yürüme güzergâhıyla değerlendirir.

Apartmanda hangi tip yangın tüpü kullanılmalıdır?

Apartmanda kullanılacak yangın tüpü tipi, yangın çıkma ihtimali bulunan alandaki risklere göre seçilmelidir. Yönetmelikte A sınıfı yangınlar için çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu; B sınıfı yangınlar için kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü; C sınıfı yangınlar için kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli cihazlar öne çıkarılır.

Apartmanlarda genel olarak farklı risk alanları bulunabilir:

Apartman için tek tip ürün seçmek pratik görünebilir; ancak elektrik panosu, otopark ve kazan dairesi gibi alanlar ayrıca ele alınmalıdır.

Apartmanlarda 6 kg yangın tüpü ne zaman kullanılır?

Yönetmelikte uygun tipte 6 kg’lık kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı yangın söndürme cihazlarının belirli alan hesabına göre bulundurulması gerektiği ifade edilir. Bu nedenle apartmanlarda en sık karşılaşılan ürünlerden biri 6 kg yangın tüpüdür.

6 kg cihazlar şu alanlarda yaygın şekilde değerlendirilir:

• Kat holleri
• Bina girişleri
• Merdiven sahanlıkları
• Otopark yaya geçişleri
• Tesisat odası çevresi
• Depo girişleri
• Kazan dairesi çevresi
• Site ortak kullanım alanları

Ancak cihazın ağırlığı kadar doğru yerde olması da önemlidir. Uygun tip seçilmiş olsa bile yangın tüpü kapı arkasında, dolap içinde kilitli veya görünmeyen bir noktadaysa acil durumda işe yaramayabilir.

Yangın tüpü yüksekliği apartmanda nasıl olmalıdır?

Yönetmeliğe göre taşınabilir söndürme cihazlarının duvara bağlantı asma halkası, cihaz duvardan kolayca alınabilecek şekilde yerleştirilmelidir. Ayrıca 4 kg’dan ağır ve 12 kg’dan hafif cihazların zeminden olan yüksekliği yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak şekilde montaj yapılmalıdır.

Apartmanlarda montaj yüksekliği şu nedenle önemlidir:

• Yaşlı kullanıcılar cihazı rahat alabilmelidir.
• Cihaz çok yükseğe asılmamalıdır.
• Çocukların kurcalayabileceği kontrolsüz noktalara dikkat edilmelidir.
• Cihaz yere bırakılıp devrilme riski oluşturmamalıdır.
• Merdiven ve geçiş alanını daraltmamalıdır.
• Duvar bağlantısı sağlam olmalıdır.
• Etiket ve basınç göstergesi görülebilir olmalıdır.

Yangın Güvenlik Sistemleri, montaj sırasında cihazın sadece duvara asılı olmasına değil, kullanıcı tarafından kolayca alınabilir olmasına dikkat eder.

Apartman otoparkında yangın tüpü nasıl konumlandırılmalıdır?

Apartman otoparklarında yangın tüpü yerleşimi ayrı önem taşır. Çünkü otoparklarda araçlar, yakıt, yağ, lastik, plastik parça ve elektrik kaynaklı riskler bir arada bulunabilir. Ayrıca araçlar yangın tüplerinin önünü kapatabilir veya cihazlar kolon arkasında görünmez hale gelebilir.

Otoparkta dikkat edilmesi gerekenler:

• Tüpler yaya çıkışlarına yakın olmalıdır.
• Araç park çizgilerinin arkasında kalmamalıdır.
• Kolonlara sabitlenecekse görünür işaretleme yapılmalıdır.
• Yangın dolabı yakını uygun olabilir.
• Tüpe ulaşma mesafesi 25 m’yi geçmemelidir.
• Rampalarda veya araç manevra alanında cihaz zarar görmemelidir.
• Geniş otoparklarda tek cihaz yeterli olmayabilir.
• Tesisat odası ve elektrik pano alanları ayrıca değerlendirilmelidir.

Otoparklarda yangın tüpü varlığı kadar cihazın araçlar tarafından kapatılmaması da önemlidir.

Kazan dairesi ve tesisat odalarında yangın tüpü nasıl değerlendirilir?

Apartman kazan dairesi ve tesisat odaları, yangın riski açısından standart kat hollerinden farklıdır. Kazan dairesinde ısı, yakıt, gaz hattı, elektrik ekipmanı, baca bağlantısı ve teknik tesisat bir arada bulunabilir. Tesisat odalarında ise elektrik, mekanik ekipman veya depolama kaynaklı riskler oluşabilir.

Bu alanlarda şu kontroller yapılmalıdır:

Yangın Güvenlik Sistemleri, apartmanlarda bu alanları yerinde görmeden yalnızca genel ürün önerisiyle karar verilmesini doğru bulmaz. Çünkü risk türü, cihaz seçimini doğrudan etkiler.

Apartman yangın tüpü bakımı nasıl yapılmalıdır?

Apartman yangın tüpü bakımı, yönetmelikte TS ISO 11602-2 standardı kapsamında ele alınır. Yangın söndürme cihazlarının bakımını yapan üretici veya servis firmalarının dolum ve servis yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Ayrıca yangın söndürme cihazlarının yılda bir kez yerinde genel kontrollerinin yapılması, dördüncü yıl sonunda ise içindeki söndürme maddelerinin yenilenerek hidrostatik testlerinin yapılması gerekir.

Apartman yangın tüpü bakımında kontrol edilmesi gerekenler:

• Basınç göstergesi uygun aralıkta mı?
• Emniyet pimi yerinde mi?
• Mühür sağlam mı?
• Hortum veya lans yıpranmış mı?
• Gövde üzerinde pas, darbe veya hasar var mı?
• Etiket okunabilir durumda mı?
• Son bakım tarihi güncel mi?
• Cihaz doğru yerde duruyor mu?
• Cihazın önü açık mı?
• Fosforlu işaretleme görünüyor mu?
• Cihaz yerinden alınmış veya eksilmiş mi?
• Bakım firması yeterlilik belgesine sahip mi?

Servis için alınan cihazların yerine aynı özellikte ve aynı sayıda kullanıma hazır cihaz bırakılması da önemlidir. Böylece bakım sürecinde apartman korumasız kalmaz.

Apartman yangın tüpü bakımını kim yaptırmalıdır?

Apartman yangın tüpü bakımını bina yönetimi, apartman yöneticisi, site yönetimi veya sorumlu bina yetkilisi takip etmelidir. Yangın güvenliği ekipmanları ortak alan güvenliğini ilgilendirdiği için bakımın kişisel inisiyatife bırakılmaması gerekir.

Apartman yöneticisinin takip etmesi gerekenler:

• Tüm yangın tüplerinin listesini oluşturmak
• Cihazların yerlerini kayıt altına almak
• Bakım tarihlerini takip etmek
• Eksik veya alınmış cihazları tespit etmek
• Servis firmasının yeterlilik belgesini kontrol etmek
• Bakım sonrası etiket ve raporları saklamak
• Tüplerin önünün kapatılmasını engellemek
• Kat sakinlerini cihaz yerleri konusunda bilgilendirmek
• Otopark ve teknik alanları düzenli kontrol etmek

Yangın Güvenlik Sistemleri, apartman yönetimlerine yangın tüpü bakımında yalnızca ürün takibi değil, kayıtlı ve sürdürülebilir kontrol sistemi kurulmasını önerir.

Apartmanlarda yangın tüpü işaretlemesi nasıl olmalıdır?

Yangın tüpleri görülebilecek şekilde işaretlenmelidir. Cihaz doğrudan görünmeyen bir yere konulmuşsa, yerinin uygun fosforlu işaretlerle gösterilmesi gerekir. Bu konu özellikle apartman otoparkları, uzun koridorlar, bodrum katlar ve teknik alanlarda önemlidir.

Doğru işaretleme için dikkat edilecekler:

• Yangın tüpü levhası görünür yükseklikte olmalıdır.
• Fosforlu işaretler karanlıkta yön bulmayı desteklemelidir.
• Levha cihazın tam yerini göstermelidir.
• Tüp başka bir dolabın arkasında bırakılmamalıdır.
• Dolap içindeyse üzerinde yangın söndürme cihazı işareti olmalıdır.
• Bodrum ve otoparkta acil aydınlatma ile birlikte düşünülmelidir.
• İşaretleme zamanla sökülmüş veya solmuşsa yenilenmelidir.

İşaretleme, küçük bir detay gibi görünse de acil durumda cihazı hızlı bulmayı sağlar.

Apartman yangın tüpü dolap içinde durabilir mi?

Yangın söndürme cihazlarının kapı arkasında, yangın dolapları hariç kapalı dolaplarda ve derin duvar girintilerinde bulundurulmaması gerekir. Ancak yangın dolabı içinde veya yakınında konumlandırılması mümkündür. Burada önemli olan cihazın kolay erişilebilir olmasıdır.

Dolap içi yerleşimde şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Dolap yangın dolabı niteliğinde mi?
• Kapak kolay açılıyor mu?
• Cihaz görünür mü?
• Cihazı almak zor mu?
• Dolap kilitli mi?
• Dolap içinde başka malzeme var mı?
• Üzerinde uygun işaretleme var mı?
• Bakım etiketi okunabiliyor mu?

Apartmanlarda yangın tüpünü “güvende dursun” diye kilitli dolaba koymak doğru bir yaklaşım değildir. Cihaz korunmalı ama acil erişim engellenmemelidir.

Apartman yangın tüpü fiyatları neye göre değişir?

Apartman yangın tüpü fiyatları; cihaz tipi, kilogram değeri, belge durumu, bakım ihtiyacı, adet, montaj aparatı, işaretleme ve bina içindeki risk alanlarına göre değişir. Net ve sabit fiyat vermek doğru değildir; çünkü her apartmanın ortak alanı ve risk yapısı farklıdır.

Fiyatı etkileyen başlıca kriterler şunlardır:

Yangın Güvenlik Sistemleri, apartmanlarda önce mevcut cihazların kontrol edilmesini, ardından eksik cihaz, yanlış tip, bakım süresi ve yerleşim hatalarının birlikte değerlendirilmesini önerir.

Apartman yangın tüpü kontrol listesi

Apartman yöneticileri için yangın tüpü kontrolünü kolaylaştıran pratik liste şu şekilde hazırlanabilir:

Bu liste, apartman yangın tüpü yönetmeliği kapsamında ilk kontrol için kullanılabilir. Ancak nihai değerlendirme binanın mevcut durumuna göre yapılmalıdır.

Apartman yangın tüpü yönetmeliğinde sık yapılan hatalar

Apartmanlarda yangın tüpü konusunda en sık yapılan hata, yalnızca cihaz satın alıp duvara asmanın yeterli sanılmasıdır. Oysa cihaz tipi, adet, konum, erişim mesafesi, bakım ve işaretleme birlikte değerlendirilmelidir.

Sık yapılan hatalar şunlardır:

• Her kata rastgele bir yangın tüpü koymak
• 25 m ulaşım mesafesini kontrol etmemek
• Yangın tüpünü kapı arkasına yerleştirmek
• Cihazı kilitli dolapta tutmak
• Tüpü ısıtma cihazı yanına koymak
• Otoparkı ayrı risk alanı olarak değerlendirmemek
• Kazan dairesi ve elektrik panosunu ihmal etmek
• Yanlış tip söndürme cihazı seçmek
• Bakım tarihini takip etmemek
• Eski cihazları çalışır kabul etmek
• Servis yeterlilik belgesini kontrol etmemek
• Tüp bakımdayken yerine geçici cihaz bırakmamak
• İşaretleme levhası kullanmamak
• Cihazı bina sakinlerinin bilmediği noktaya koymak

Bu hataların birçoğu küçük düzenlemelerle çözülebilir. Ancak ihmal edildiğinde yangın anında müdahale gecikebilir.

Apartman Yangın Tüpü Yönetmeliği İçin Yangın Güvenlik Sistemleri Nasıl Destek Sağlar?

Apartman yangın tüpü yönetmeliği kapsamında doğru değerlendirme yapılması için binanın ortak alanları, kat planı, otoparkı, kazan dairesi, elektrik pano alanları, tesisat odaları, yangın dolabı konumları ve mevcut söndürme cihazları birlikte incelenmelidir. Yangın Güvenlik Sistemleri, apartman ve site yönetimleri için bu süreci yönetmelikteki teknik kriterlere göre daha anlaşılır hale getirir.

Yangın Güvenlik Sistemleri olarak apartmanlarda yangın tüpü ihtiyacını belirlerken yalnızca kaç adet cihaz alınacağını söylemekle yetinmiyoruz. Hangi cihaz tipinin uygun olduğunu, cihazların nerede durması gerektiğini, 25 m ulaşım mesafesinin sağlanıp sağlanmadığını, montaj yüksekliğinin doğru olup olmadığını, bakım tarihlerinin güncel kalıp kalmadığını ve bina yönetiminin hangi kayıtları tutması gerektiğini birlikte değerlendiriyoruz.

Doğru planlanan apartman yangın tüpü sistemi; bina sakinlerinin küçük çaplı yangınlara daha hızlı müdahale etmesine yardımcı olur, ortak alan güvenliğini artırır ve apartman yönetiminin yangın güvenliği sorumluluğunu daha düzenli şekilde takip etmesini sağlar. Yangın Güvenlik Sistemleri, bu süreçte ürün seçimi, yerleşim, işaretleme, bakım ve kontrol başlıklarını birlikte ele alarak apartmanlar için uygulanabilir ve sürdürülebilir yangın güvenliği çözümleri sunar.